Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

in collaboration with cineuropa.org

Σινεμά, Κριτική +προβολές στην πόλη

Ο Αντρέι, η Annie και οι ηλεκτρικά µοναχικές νύχτες

Βαρδής Μαρινάκης

 

Θυμάμαι την πρώτη φορά που είδα ταινία του Ταρκόφσκι. Ήμουν 15 χρόνων. Μιλάμε για το 1986. Η Ελλάδα στα καλύτερά της στην εποχή που έπρεπε να βάλεις μέσο για να σου βάλουν τηλέφωνο και, φυσικά, ούτε κινητά και ούτε καν computer, πέραν του Spectrum. Ήταν Σάββατο και τα αδέρφια μου είχαν βγει έξω. Οι γονείς μου είχαν καλεσμένους για φαγητό. Κι όταν λέμε καλεσμένους εννοούμε τουλάχιστον είκοσι άτομα. Αυτού του είδους τα καλέσματα τα έκαναν πολύ συχνά από τότε που ήμασταν παιδιά. Η στιγμή που δεν αντέχαμε και τα τρία αγόρια ήταν όταν έπρεπε να βγούμε έξω και να χαιρετήσουμε έναν έναν όλους τους καλεσμένους και να εισπράξουμε κραγιόν με φιλιά και να ακούσουμε πόσο έχουμε ψηλώσει και πόσο τυχεροί είμαστε που έχουμε τους γονείς μας. Τέλος πάντων, εγώ είχα πλέον μεγαλώσει και είχα οργανωθεί για τη νύχτα αυτή. Είχα μεταφέρει τη μεγάλη τηλεόραση στο δωμάτιό μας κι ήμουν έτοιμος να παρακολουθήσω την ταινία ενός Ρώσου σκηνοθέτη για τον οποίο μας μίλαγε με τα καλύτερα λόγια ο Πλάτωνας Ριβέλλης, δάσκαλος στη Φωτογραφία. Παρακολούθησα όλη την ταινία καρφωμένος στην καρέκλα μου. Δεν ήξερα ακριβώς τι ήταν αυτό που έβλεπα. Σαν να είχα μπει σε ένα μαγικό όνειρο. Ήταν το «Stalker». Μεταξύ ύπνου και ξύπνιου παρασύρθηκα σε ένα παντελώς άγνωστο σύμπαν, όπου τρεις άντρες φιλοσοφούσαν, ενώ η κανονικότητα αποδομούνταν και γινόταν όλα ένα όνειρο με τη σκληράδα και την αλήθεια που έχει.

Οι μοναχικές προβολές των ταινιών της κινηματογραφικής λέσχης της τότε ΕΡΤ με τον φοβερό Μπακογιαννόπουλο να προλογίζει συνεχίστηκαν για πολλά χρόνια. Ακόμα και τώρα το σινεμά είναι για μένα μια προσωπική υπόθεση. Η βύθιση γίνεται πιο εύκολα όταν είμαι άγνωστος και μόνος σε μια σκοτεινή αίθουσα. Έτοιμος να μπω στο trance, να πάρω τη δόση μου. Τι είναι, άλλωστε, η θέαση μιας ταινίας; Η ντόπα, η δόση, το ξύπνημα θαμμένων συναισθημάτων και αισθήσεων, το χάσιμο σε έναν άγνωστο γοητευτικό, κρύο, τρομαχτικό, αστείο, όμορφο, πονεμένο, μεταφυσικό, γιορτινό, ονειρικό, βίαιο, ερωτικό, αναπάντεχο, αργόσυρτο, ηλεκτρικά συναρπαστικό κόσμο. Αυτό είναι το σινεμά, τουλάχιστον για μένα. Με το πέρασμα των χρόνων και μετά τις σπουδές σκηνοθεσίας, η εμπειρία αυτή γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Τα τείχη της απόρριψης έχουν υψωθεί, αλλά ευτυχώς που υπάρχουν ακόμα χαραμάδες που μου επιτρέπουν να βιώνω ακόμα αλλόκοτες ή σπαραχτικές εμπειρίες, όπως, για παράδειγμα, το «Master» ή το «Under the Skin». Καμιά φορά, μάλιστα, θα δω κάποια ταινία και θα συγχρονιστώ και με τον άνθρωπο που είναι δίπλα μου. Και, ναι, είναι όμορφο να γυρνάω με δάκρυα στα μάτια και να συναντιέμαι με την εξίσου δακρυσμένη γυναίκα μου στους τίτλους τέλους μιας ταινίας. Σπάνιο, δυστυχώς, για μένα, που, εκτός από το γεγονός πως είμαι μοναχικός θεατής σε μια μορφή τέχνης κατεξοχήν ομαδικής στη θέασή της, είμαι και σκηνοθέτης που δεν βλέπει πολλές ταινίες…

Τις γραμμές αυτές τις γράφω ξημερώματα στην Κύπρο. Είμαι εδώ για τα γυρίσματα ενός διαφημιστικού. Ακούω ξανά και ξανά το «The Answer» των UNKLE στο remix του Trentemoller. Έχουν περάσει 30 χρόνια από την πρώτη θέαση του «Stalker» του Ταρκόφσκι. Είμαι, πλέον, εγώ πατέρας και καμιά φορά καλούμε κόσμο σπίτι κι έρχεται η εξάχρονη κορούλα μου να τους γνωρίσει. Αγαπημένη της ταινία το «Annie» του Χιούστον. Θέλει οπωσδήποτε εδώ και μήνες να τη γνωρίσει. Γιατί πιστεύει πως η Annie είναι ακόμα και τώρα 8 χρονών και είναι… ίδια, με τα κόκκινα μπουκλωτά της μαλλιά, το χαμόγελο γεμάτο φακίδες, να τραγουδάει και να χορεύει μαζί με τον θετό εκατομμυριούχο μπαμπά της.

Αυτό ακριβώς είναι το σινεμά,

γι’ αυτό και το λατρεύω.

Εύχομαι να μου δοθούν κι άλλες ευκαιρίες

να κάνω ταινίες, σειρές,

ό,τι έχει μέσα του παραμύθι

και συγκίνηση. 

 

Cinematek T. 9

Βαρδής Μαρινάκης "Ο Αντρέι, η Annie και οι ηλεκτρικά µοναχικές νύχτες"
Η δεύτερη ταινία του Βαρδή Μαρινάκη, «Ζίζοτεκ», κυκλοφορεί στις 12 Δεκεμβρίου 2019.